Jak zatrzymać świat choć na chwilę – tęsknota za trwałością w malarstwie Jolanty Mikuły

Z Jolantą Mikułą rozmawiała Agnieszka Wójcińska

Na Akademię Sztuk Pięknych poszła pani jako dojrzała osoba. Skąd ta decyzja?

To we mnie drzemało od zawsze, już w szkole podstawowej bardzo lubiłam plastykę. Potem trafiłam do technikum fototechnicznego, ale później studiowałam ekonomię, pracowałam w tym zawodzie i ciągle czułam się niespełniona. Kiedy dzieci dorosły, mogłam rzucić się w to, na co miałam ochotę, czyli studiowanie sztuki. Trafiłam do Europejskiej Akademii Sztuki, a potem do ASP.

Jakie tematy są pani najbliższe?

Po pierwsze natura człowieka. Staram się ją uchwycić, tworząc uproszczone profile twarzy, które stały się moim znakiem rozpoznawczym. Impulsem do malowania pejzaży był przepiękny zachód słońca, jaki zobaczyłam podczas podróży na Podlasiu. W radiu trwała akurat rozmowa o sytuacji na Krymie i przeraziło mnie, że ten zachwycający świat możemy w jednej chwili stracić. Z czasem zaczęłam łączyć oba tematy w cyklu „Wokół Dekalogu/Pejzaż”. Kolejną moją fascynacją jest przyroda, a zwłaszcza mój ogród – tak powstał cykl roślinny. Teraz znów maluję pejzaże, a powrót do tego tematu ma związek z sytuacją za wschodnią granicą.
 

Przeczytaj też:

• Emocje, zmysłowość i energia kobiecego ciała – impresyjne malarstwo Natalii Fundowicz

• Duchy lasu, mokradła, jelenie i żurawie oraz ich odbicia w wodzie – oto Arkadia Agnieszki Zabrodzkiej

A co znaczy dekalog dla pani?

Żyjemy szybko, nie mamy czasu na refleksję, z coraz mniejszym zaangażowaniem patrzymy na siebie nawzajem i na rzeczywistość wokół. Tęsknimy za czymś trwałym, ponadczasowym, co pozwala zatrzymać się choć na chwilę. Gdy robiłam dyplom, szukałam takiej kotwicy. Dekalog wydał mi się najmocniejszym fundamentem. Analizując go, najdłużej zatrzymałam się nad  przykazaniem „Czcij ojca swego i matkę swoją, a będziesz długo i szczęśliwie żył na Ziemi”. Doszłam do wniosku, że buduje ono wspólnotę pokoleń, pomagając uniknąć samotności i w tym sensie może dawać radość życia. Pandemia i lockdowny jeszcze bardziej utwierdziły mnie w tym przekonaniu.

Przeszła pani drogę od realizmu do abstrakcji…

To naturalna ścieżka, rodzaj ewolucji. Ja często przechodzę ją też na poziomie pojedynczego płótna. Maluję bardzo realistyczny obraz, potem go upraszczam i upraszczam… A jeśli zostawiam go na pierwszym etapie, staram się stworzyć nowy byt, nie odmalowywać rzeczywistości bezrefleksyjnie.